Jongkind & Vrienden

Van zondag 29 oktober 2017 t/m zondag 13 mei 2018

Dordrechts Museum

Jongkind staat niet direct bekend als een Nederlandse landschapschilder, hoewel hij in het Overrijsselse Lattrop werd geboren en opgroeide in Maassluis. In 1846 ging hij als 26-jarige naar Frankrijk waar zijn talent tot volle ontplooiing kwam.  Hij was een leerling van landschapschilder Andreas Schelfhout. Voor Jongkinds Nederlandse landschappen en ijsgezichten bestond in het buitenland grote belangstelling. De schilder wist het mistige grijzige licht van zijn vaderland te mengen met het heldere licht van Frankrijk.

Jongkind en het impressionisme
Jongkind werd geboren in Overijssel in 1819, in het grensdorp Lattrop.  Jongkind kreeg zijn opleiding aan de Tekenacademie van Den Haag. Ook ontving hij lessen van Andreas Schelfhout, één van de meesters van het romantische landschap. Schelfhout spoorde zijn leerlingen aan om studies in de vrije natuur te maken, op het strand en in de polders. Jongkind werd door Charles Rochussen geïntroduceerd bij het Hof, waar hij de opdracht kreeg om aquarellen van de valkenjacht te maken. In 1847, bij de onthulling van het ruiterstandbeeld van Willem de Zwijger op het Haagse Noordeinde werd Jongkind voorgesteld aan de Franse kunstenaar Eugène Isabey, die hem aanbood zijn opleiding te vervolgen op zijn atelier in Parijs. In 1848 vertrok Jongkind naar Frankrijk. Het zou zijn tweede vaderland worden.

 

Parijs, het centrum van de kunstwereld
Na een periode van vijf jaar keerde Jongkind in 1860 terug in Frankrijk, dankzij een steunbetuiging van zijn Franse vrienden. Zij organiseerden een veiling van eigen werken en met de opbrengst installeerden ze Jongkind in Parijs. Daar oogstte hij veel succes met zijn Parijse stadsgezichten, waarin hij vooral de moderne stad met de kades van de Seine en de nieuwe boulevards vastlegde. Ook zijn Normandische landschappen en zijn Hollandse thema’s vonden veel aftrek bij Parijse kunstliefhebbers. Parijs ontwikkelde zich tot een centrum van de Europese kunstwereld, met name door de wereldtentoonstellingen van 1855 en 1867.

Fotografie + stereofotografie Parijse stadsgezichten
Hoewel Jongkind in Parijs woonde, bracht hij regelmatig bezoeken aan Nederland. Dikwijls verbleef hij bij familie in Klaaswaal, en vandaar uit reisde hij naar Rotterdam en Dordrecht, waar hij schetsen maakte, die hij later uitwerkte tot olieverfschilderijen en reeksen etsen. Zijn Hollandse landschappen met schaatsers op het ijs en maannachten boven Dordrecht, met molens en stadspoorten maakten diepe indruk op zijn artistieke vrienden in Parijs. Jongkind, die net als zijn tijdgenoten Dordrecht als de mooiste stad van Nederland beschouwde, moedigde zijn Franse vrienden aan om er te gaan schilderen. Kunstenaars als Boudin, Charles en Karl Daubigny, Corot en Signac reisden naar Nederland, geïnspireerd door Jongkind. Ook Monet kwam naar Nederland, maar hij verbleef hoofdzakelijk in Amsterdam en omgeving.

De glorie van het Impressionisme
Jongkind bewoog zich steeds meer in de kringen van vooruitstrevende kunstenaars, die zich verzetten tegen de overleefde opvattingen van de Salon-jury. Het kwam steeds vaker voor dat schilderijen van Jongkind geweigerd werden als inzending voor de salon. Jongkind trok zich die afwijzingen sterk aan, en hij besloot om niet deel te nemen aan de expositie die zijn vrienden in 1874 voorbereiden in de fotogalerie van Nadar. Daar toonde Claude Monet voor het eerst zijn ‘ Impressie. Zonsopgang’. Spottend schreef een journalist naar aanleiding van dit werk dat dit een expositie van ‘ Impressionisten’ was. De Parijse kunstwereld was geschokt door het uitbundige kleurgebruik en het aan de alledaagse werkelijkheid ontleende beeld dat de Impressionisten opriepen. Jongkind was niet één van de deelnemers, maar de Impressionisten beschouwden hem wel als één van hun. Claude Monet verklaarde dat Jongkind degene was die hem had leren kijken; hij zei letterlijk: ,,Jongkind zorgde voor de opvoeding van mijn oog…”

Maanlicht en zonsopgang
Jongkind had veel succes met zijn Hollandse havengezichten bij maanlicht, die de Franse verzamelaars deden denken aan Aert van der Neer. De jury van de Parijse Salon vond zijn werkwijze te modern; zijn monumentale ‘Maanlicht in Rotterdam’, een havengezicht uit 1873 werd door de jury geweigerd. Jongkind voelde zich gekwetst door de afwijzing; hij wilde daarna niet meer exposeren. In diezelfde periode schilderde zijn vriend Claude Monet het gezicht op de haven van Le Havre, getiteld ‘ Impressie, zonsopgang’. Signac bracht later een hommage aan Jongkind met zijn gezicht op de haven van Rotterdam, en hij schreef een boek over Jongkind, en diens betekenis voor de moderne kunst.

Plaats in mijn agenda 2017-10-29 12:00:00 2018-05-13 11:00:00 Europe/Amsterdam Jongkind & Vrienden Jongkind & Vrienden Dordrechts Museum

Adresgegevens

Dordrechts Museum
Museumstraat 40
3311 XP Dordrecht
plan route

Contactgegevens

T: 078-770 8708
W: www.dordrechtsmuseum.nl